Chondroityna – co to jest i jakie ma właściwości?

Chondroityna — definicja i właściwości

Chondroityna to organiczny związek chemiczny z grupy glikozoaminoglikanów, naturalnie wytwarzany przez organizm. Stanowi kluczowy budulec chrząstki stawowej i mazi stawowej – płynu wypełniającego torebki stawowe.

Dzięki swojej unikalnej budowie ma lepką konsystencję i zdolność do wiązania dużych ilości wody, przez co działa w chrząstce jak „magnes na wodę”. Właśnie to zapewnia tkance odpowiednie nawilżenie, sprężystość i odporność na ściskanie, czyniąc z niej naturalny amortyzator.

Najważniejsze właściwości chondroityny to:

• Działanie chondroprotekcyjne: Chroni i odżywia komórki chrzęstne (chondrocyty), poprawiając skład i wytrzymałość chrząstki.

• Wsparcie regeneracji: Stymuluje produkcję składników chrząstki, wspomagając jej odbudowę.

• Redukcja tarcia: Jako główny składnik mazi stawowej, siarczan chondroityny zapewnia odpowiedni poślizg powierzchniom stawowym, zmniejszając ich zużycie.

• Łagodzenie bólu i stanu zapalnego: Hamuje aktywność enzymów odpowiedzialnych za degradację chrząstki i wykazuje działanie przeciwzapalne, co łagodzi ból stawów.

Siarczan chondroityny — co to jest?

W suplementach diety i lekach chondroityna najczęściej występuje w postaci siarczanu. W tej formie jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania stawów – odpowiada za lepkość i właściwości smarujące mazi stawowej, co minimalizuje tarcie między ich elementami.

Siarczan chondroityny jest klasyfikowany jako wolno działający lek objawowy w chorobie zwyrodnieniowej stawów (SYSADOA).

Preparaty z siarczanem chondroityny są dostępne na rynku jako leki lub suplementy diety. Po przyjęciu doustnym dobrze wchłania się on z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po około 4 godzinach, a następnie jest metabolizowany i wydalany z organizmu wraz z moczem.

Jak chondroityna wspiera zdrowie stawów?

Aby zwiększyć skuteczność, chondroitynę często łączy się z glukozaminą. Badania sugerują, że obie substancje działają synergistycznie, skuteczniej aktywując białka budujące chrząstkę. W suplementach występuje ona również w połączeniu z kolagenem, MSM, kwasem hialuronowym czy witaminą C.

Dawkowanie chondroityny — co warto wiedzieć?

Odpowiednie dawkowanie jest kluczowe dla skuteczności terapii – standardowa zalecana porcja dzienna dla osoby dorosłej wynosi 800–1200 mg.

Aby zapewnić najlepsze wchłanianie i stały poziom substancji w organizmie, dzienną dawkę zazwyczaj dzieli się na dwie porcje. Preparaty najlepiej przyjmować w trakcie posiłku, popijając dużą ilością wody – zwiększa to biodostępność związku i minimalizuje ryzyko dolegliwości żołądkowych.

Suplementacja chondroityną ma charakter długoterminowy, ponieważ jest to substancja o powolnym działaniu.

Przeciwwskazania i skutki uboczne chondroityny

Chociaż chondroityna jest uznawana za substancję bezpieczną, należy pamiętać o kilku przeciwwskazaniach do jej stosowania.

Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość lub alergia na którykolwiek składnik preparatu.

Należy również pamiętać o możliwych interakcjach z lekami. Chondroityna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, takich jak:

• warfaryna,

• klopidogrel,

• tiklopidyna,

• kwas acetylosalicylowy.

Ich jednoczesne przyjmowanie zwiększa ryzyko krwawień, dlatego osoby stosujące te leki powinny koniecznie skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.

Skutki uboczne przyjmowania chondroityny występują rzadko i zazwyczaj mają łagodny charakter. Najczęściej dotyczą układu pokarmowego i objawiają się jako:

• nudności,

• bóle brzucha,

• biegunka.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy przerwać stosowanie preparatu i skonsultować się ze specjalistą.

Źródła chondroityny w diecie

Chociaż organizm sam produkuje chondroitynę, z wiekiem jej synteza maleje, co może przyczyniać się do problemów ze stawami. Można ją jednak uzupełniać, włączając do diety produkty pochodzenia zwierzęcego, w których jest kluczowym elementem tkanki łącznej.

Najbogatszym źródłem chondroityny są chrząstki zwierzęce – wołowe, wieprzowe czy drobiowe. Można ją znaleźć w potrawach, które dziś rzadziej goszczą na naszych stołach, takich jak galarety mięsne (np. zimne nóżki) czy długo gotowane wywary na kościach i chrząstkach, znane jako buliony mocy (ang. bone broth). Pewne jej ilości znajdują się również w podrobach i twardych częściach mięsa.

Dostarczenie dawek terapeutycznych wyłącznie z diety jest jednak praktycznie niemożliwe. Ilość związku w tradycyjnych potrawach jest trudna do oszacowania i zazwyczaj niewystarczająca, by przynieść ulgę w dolegliwościach stawowych.

Dlatego osoby, które chcą aktywnie wspierać swoje stawy, często sięgają po suplementy diety. Zawierają one skoncentrowany siarczan chondroityny, pozyskiwany najczęściej z chrząstki bydlęcej lub rekiniej, co pozwala na precyzyjne dostarczenie określonej dawki .